A kalite ne demek? Stokta A, B ve C sınıfları

Teklifte A kalite yazıyor, koliler ezik kutular ve eksik etiketlerle geliyor ve iki taraf da haklı olduğuna inanıyor. Stok ticaretinde A kalite ne demek, B ve C neyi kapsar ve ödeme yapmadan önce sınıfı nasıl yazıya geçirirsiniz, burada anlatıyoruz.

Kısaca

Stok ve parti mal ticaretinde A kalite ne demek: yeni, kullanılmamış, eksiksiz, orijinal etiketi ve ambalajıyla ürün. B kalite yeni ya da yeni gibidir ama ezik kutu, eksik etiket gibi küçük kusurları vardır; C kalitede görünür kusur, kullanım izi ya da eksik parça bulunur. Bu sınıfları tanımlayan resmi bir standart yoktur; tanımı sözleşmeye yazın ve bakiyeyi ödemeden önce malı bağımsız bir denetçiye kontrol ettirin. "A kalite replika" ise bir sınıf değil, sahte üründür.

A kalite ne demek?

Önce iki terim. Stok mal, bir markanın ürettiği ya da bir dağıtıcının veya perakendecinin satın aldığı ama satamadığı yeni üründür: fazla üretim, iptal edilen sipariş, geçen sezon. Parti mal ise bu ürünlerin tek fiyattan, birlikte satılan bir grubudur. A kalite, böyle bir partideki malın durumunu anlatır: yeni, hiç giyilmemiş ya da kullanılmamış, eksiksiz, orijinal askılı etiketleri ve dikili etiketleri üzerinde, ayakkabı kutusu ya da poşet gibi orijinal ambalajıyla. Bilinen anlamıyla A kalite bir partide giyilmiş ya da kullanılmış hiçbir şey olmaz; ama aşağıda göreceğiniz gibi bazı satıcılar hiç açılmamış iadeleri de A kaliteye koyar.

Her satıcı harfleri kendi partilerine kendisi verir, bu yüzden aynı kelime farklı malları anlatabilir. Tablo, markalı giyim, ayakkabı ve aksesuarda en yaygın anlamları özetliyor; sektörün diğer terimleri markalı parti mal almak için tam kontrol listesinde.

Sınıf	Durum	Ambalaj	Etiket	Tipik alıcı	Satış kanalı
A kalite	Yeni, kullanılmamış, eksiksiz	Orijinal ve sağlam	Orijinal etiketler üzerinde	Outlet ve indirim mağazaları, toptancılar, ithalatçılar	Mağaza ve internet, yeni olarak, tam fiyatın altında
B kalite	Yeni ya da yeni gibi, leke ya da çizik gibi küçük kusurlu	Ezik, lekeli, açılmış ya da değiştirilmiş	Bir kısmı eksik	İndirim mağazaları ve pazarcılar	Outlet, indirim mağazası ve pazar
C kalite	Görünür kusur, kullanım izi ya da eksik parça	Çoğu zaman yok	Çoğu zaman eksik	Partiyi tek tek ayıklayan tüccarlar	Pazarda tek tek ya da karışık parti olarak yeniden satış
Müşteri iadeleri	Parçadan parçaya değişir, açılmamıştan hasarlıya	Açılmış, bazen yok	Değişken	Ayıklayıp yeniden sınıflandıran alıcılar	Ayıklandıktan sonra her parça hak ettiği sınıftan satılır

Müşteri iadeleri bir sınıf değil, bir kaynaktır: ayıklandıktan sonra iade edilen bir parça üç sınıftan herhangi birine düşebilir. "İade" kelimesi bile esnektir. Bir tasfiye şirketi olan Liquidity Services'in ürün durumu rehberi, her perakendecinin kendi iade politikası olduğu için iadelerin çok farklı yorumlandığını hatırlatır.

B kalite stok nedir?

B kalite stok, onu tam fiyat rafından uzak tutan küçük kusurları olan yeni ya da yeni gibi maldır: ezik ya da lekeli kutu, eksik askılı etiket, çizik ya da küçük bir leke. Ürünün kendisi çoğu zaman kullanılmamıştır; kusur görünüşte ya da ambalajdadır. Ambalaj tek başına bir ürünü raftan indirmeye yeter. B-Stock pazaryeri, Costco partileri için ambalajının herhangi bir kısmı açılmış bir ürünün, müşteri kullanmamış olsa bile satış alanına geri dönemediğini ve A/B sınıfı tasfiyeye gittiğini açıklıyor.

Eldivenli bir el, B kalite etiketli bir ayakkabı kutusunun ezik köşesini gösteriyor

B kalite, sağlam bir ürünü hasarlı kutuda daha düşük fiyata satabilen indirim mağazalarına ve pazarcılara uyar. A kaliteden ucuzdur, tam marjla satmak ise daha zordur. Kusuru üründe olan mala Türkçede "defolu" denir; bu yüzden ayakkabıda "B kalite"nin çiftin kendisini mi yoksa yalnızca kutuyu mu anlattığını mutlaka sorun, çünkü ikisi çok farklı satılır. Beden dağılımı ve durum için markalı ayakkabıda nelere bakılır rehberimize göz atın.

C kalite stok nedir, kim alır?

C kalite stok görünür kusurları olan maldır: kullanım izi, leke, hasar, eksik parça ya da hiç ambalaj olmaması. Çoğu zaman kimsenin tek tek ayıklamadığı müşteri iadeleriyle karışıktır. Tasfiye satıcıları bunu açıkça yazar. B-Stock'taki Costco partileri, A/B seviyesinin altında kalan iadeleri ve teşhir ürünlerini C/D sınıfına koyar ve bunların ağır çizik ya da göçük, eksik ya da kırık parçalı ve çalışmaz olabileceği uyarısını yapar. Aynı pazaryerindeki CDW partileri ise C sınıfını fazla stok ile müşterilerin iade ettiği yenilenmiş ürünlerin karışımı olarak tanımlar; test edilmemiştir, kusurlu, hafif hasarlı ya da eksik olabilir.

C kalite, partiyi kendisi ayıklayabilen, pazarda ya da başka tüccarlara tek tek satabilen ve satılamayacak kısmı teklifine katabilen alıcıya uyar. Durum koliden koliye değiştiği için fiyatı kolilerin içinde gerçekte ne olduğu belirler. Sınıflar arasındaki fiyat farkı için güvenilir bir rakam bilmiyoruz; kural diye sunulan her yüzdeye şüpheyle bakın ve fiyatı harfe göre değil denetim sonucuna göre verin.

Stok sınıfları için resmi bir standart var mı?

Stok sınıfları için resmi bir standart yoktur: stok fazlası için A, B ya da C sınıfını tanımlayan bir kanun, gümrük kuralı ya da standart kuruluşu bilmiyoruz. Harfler aynı pazaryerinde bile farklı anlamlara gelebilir. B-Stock'ta CDW'nin A sınıfı fazla stok ve müşteri iadelerinden oluşan, test edilmemiş, hâlâ üretici mühürlü ürünlerdir; Costco partileri ise A ile B'yi hiç ayırmaz, iade ya da satılmamış maldan oluşan ortak bir "A/B sınıfı" satar ve "yeni gibi, doğrudan üreticiden" gelen fazla stoğu ayrı bir kategoride tutar. İki satıcı, A sınıfının iki anlamı; ve ikisi de müşterinin geri gönderdiği malı içerebilir.

Var olan şey, sınıf bir kez anlaşıldıktan sonra partiyi kontrol etmek için bir standarttır. ISO 2859-1, denetçilerin parti parti denetimde kullandığı örnekleme planlarını belirler: denetçi her parçayı açmak yerine, büyüklüğü partiye göre değişen bir numuneyi kontrol eder ve parti, bulunan kusurlu parça sayısına göre kabul ya da reddedilir. Standardın yürürlükteki baskısı ISO 2859-1:2026, Körfez İşbirliği Konseyi Standardizasyon Kuruluşu'nun (GSO) kaydına göre 22 Ocak 2026'da kabul edildi. Planları, kabul edilebilir kalite sınırına (AQL) göre düzenlenir: hâlâ kabul edilebilir sayılan en kötü ortalama kusur oranı, yüzde olarak. AQL ne kadar düşükse kontrol o kadar sıkıdır.

Standart, sınıfın nasıl kontrol edileceğini söyler, sınıfın ne olduğunu söylemez. Partinin aleyhine sayılacak kusurları alıcı ve satıcı yine kendileri yazmak zorundadır.

Sınıf sözleşmede nasıl tanımlanır?

Sınıf sözleşmede, bu partinin durumunu kelimelerle anlatarak, kanıt ekleyerek ve kontrolün nasıl yapılacağını, parti kalırsa ne olacağını önceden kararlaştırarak tanımlanır. Beş madde yeter:

Durum, kelimelerle. Sadece "A kalite" değil, bu parti için ne anlama geldiği: yeni, kullanılmamış, orijinal kutusunda, etiketleri üzerinde, lekesiz.
Gerçek kolilerin fotoğrafları. Depodaki malın kendisinin fotoğraf ve videoları, sözleşmeye ek olarak; katalog görseli değil.
Tolerans. Bir A kalite partide en fazla kaç B kalite parça olabileceği, parça sayısının yüzdesi olarak, ve bu parçaların nasıl fiyatlanacağı.
Denetim. Denetçiyi kimin atadığı, malın nerede kontrol edildiği, ISO 2859-1'e göre örnekleme planı ve her kusur türü için AQL.
Çözüm. Parti denetimden geçemezse ne olacağı: sınıf altı parçalar için fiyat indirimi, parça değişimi ya da partiyi reddetme hakkı.

Avukatınızla uyarlamanız için örnek bir ifade: "Durum: A kalite; yani yeni ve kullanılmamış, markanın orijinal kutusunda, etiketleri üzerinde ve üründe hiçbir leke olmadan. Parçaların en fazla yüzde [ ] kadarı B kalite olabilir (kutu ezik ya da lekeli, ürün kullanılmamış) ve birim fiyatın yüzde [ ] kadarı üzerinden faturalanır. Sevkiyattan önce [ ] tarafından atanan bağımsız bir denetçi malı satıcının deposunda, ekte belirlenen denetim seviyesi ve AQL ile ISO 2859-1'e göre kontrol eder. Parti denetimden geçemezse alıcı onu indirimli fiyatla kabul edebilir, yerine parça isteyebilir ya da reddedebilir."

Bizim işlemlerimizde üçüncü taraf denetim sertifikası, iki tarafın da güvendiği tek belgedir. Şimdiye kadar mallar AB ve İngiltere'deki depolardan Irak'taki alıcılara gitti; alıcılar kaporayı öderken kolilerden çok uzaktaydı. Kurucumuz da malı kendisi görmüyor: fotoğraf, video ve bazen sadece bir Excel dosyasıyla çalışıyor, zaman zaman da birinden depoya gidip istenen model numaralarının ve SKU'ların gerçekten orada olduğunu doğrulamasını istiyor. Bu yüzden yeni bir karşı tarafla alıcı kapora öder, satıcı malı yükler ve konşimentoyu gönderir, alıcı da bakiyeyi ancak konşimento ve denetim sertifikası elindeyken öder. Ödeme tamamlanmadan mal varış yerinde teslim edilmez. Sınıfın her şeyden önce yazıya geçmesi bu yüzden şarttır.

A kalite replika, A kalite stokla aynı şey mi?

A kalite replika, A kalite stokla aynı şey değildir. A kalite stok orijinal bir malın durumunu anlatır; teklifte geçen "A kalite replika" ya da "first copy" gibi ifadeler ise bir markanın kopyasını anlatır. 24 Ekim 2026'da Google'ın arama önerilerine baktığımızda Türkiye'de "a kalite" yazınca "a kalite replika ayakkabı" ve "a kalite replika saat" çıkıyordu; Suudi Arabistan'da Arapça "تقليد درجة أولى" ("birinci sınıf taklit") ise çanta ve ayakkabıyla tamamlanıyordu. İngilizcede bu etiketlerden biri "first copy"dir: SCC Times'ın aktardığına göre Delhi Yüksek Mahkemesi Ağustos 2022'de New Balance markasını taşıyan "first copy" ayakkabıları açıkça satan bir siteyi durdurdu ve erişimin engellenmesine karar verdi.

Türkiye'de bu mallarla ticaret suçtur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 30. maddesine göre başkasına ait marka hakkına tecavüz ederek mal üreten, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi "bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır". Madde, Türkiye'de tescilli markalar için uygulanır ve soruşturma şikâyete bağlıdır.

Hacim büyüktür. Avrupa Komisyonu ve AB Fikri Mülkiyet Ofisi'ne göre AB yetkilileri 2024'te tahmini perakende değeri 3,8 milyar euro olan 112 milyon sahte ürüne el koydu. El konulan ürünlerin %7,50'si giyim, %6,25'i giyim aksesuarıydı ve Komisyon, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Çin ve Türkiye ile birlikte sahte ürünlerde ilk üç menşe ülke arasına girdiğini belirtiyor. Bu yüzden tanımadığınız bir satıcıdan gelen ucuz bir "A kalite" teklifinde önce satıcıyı kontrol edin; adımları ödemeden önce tedarikçi nasıl doğrulanır yazımızda anlatıyoruz.

Straiit sınıfları nasıl ele alır

Straiit, Körfez, Irak, Levant ve Türkiye'deki alıcılar için kurulmuş, markalı stok fazlası için bir pazaryeridir ve kendine ait bir sınıflandırma ölçeği yoktur. Her parti, sınıfını satıcının kendi ifadesiyle belirtir ve her parti, satıcıya ödeme yapılmadan önce üçüncü bir tarafça denetlenir; denetim, malı partinin söylediğiyle karşılaştırır. Satıcılar ve alıcılar doğrulanır, ödemeyi peşin ya da lisanslı bir sağlayıcıdaki emanet hesabına yaparsınız. Straiit'in komisyonu hesabınız doğrulandıktan sonra görünür.

Henüz açılmadık. Ne aradığınızı biliyorsanız aradığınız sınıfı ve miktarı bize yazın; alıcı talep listemize ekleyelim.

Sık duyduğumuz sorular

A kalite stok sıfır mı?

Genelde evet: A kalite, orijinal etiketi ve ambalajıyla yeni, kullanılmamış ürün demektir. Bunu tanımlayan bir standart olmadığı için sözleşmede "yeni ve kullanılmamış" ifadesinin açıkça yazdığından ve denetimin bunu doğruladığından emin olun.

B kalite ne demek?

B kalite, ezik kutu, eksik etiket ya da küçük bir leke gibi kusurları olan yeni ya da yeni gibi maldır. Ürün çoğu zaman kullanılmamıştır ve A kaliteden ucuza satılır.

Bir A kalite partide B kalite parça olabilir mi?

Sözleşme aksini söylemedikçe olabilir. Parça sayısının yüzdesi olarak bir tolerans ve bu parçaların fiyatı üzerinde anlaşın, sonra denetimin onları saymasına izin verin.

Ödemeden önce sınıfı kim kontrol eder?

Sözleşmede belirtildiği şekilde atanan bağımsız bir denetçi, sevkiyattan önce satıcının deposunda maldan bir numuneyi, ISO 2859-1 gibi bir örnekleme planıyla kontrol eder. Bizim işlemlerimizde alıcı bakiyeyi yalnızca bu denetim sertifikası ve konşimento karşılığında öder.

A kalite replika almak suç mu?

Ticari amaçla almak suçtur. 6769 sayılı Kanun'un 30. maddesi, Türkiye'de tescilli bir markaya tecavüz eden malı ticari amaçla satın alanı, satanı ya da bulunduranı bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır.